De populariteit van het slotracen

Het slotracen is ontstaan aan het einde van de jaren vijftig. De racebaanhobby kent dus al een lange geschiedenis, maar de populariteit van het slotracen kent hoge pieken en diepe dalen. Een uitgebreid verhaal over de populariteit van het slotracen.

Aurora
Aurora veroorzaakt een echte slotrace-hausse in de jaren zestig. In 1965 had Aurora meer dan 25 miljoen HO (de kleinste schaal) slotcars verkocht. Huidige fabrikanten kunnen alleen maar dromen van dergelijke verkoopcijfers. HO domineerde met een ruime marge met de grotere schaal modellen. In eerste instantie kochten de volwassenen de sets voor hun kinderen. In de loop van de jaren zestig kregen de volwassenen ook interesse in de slotcars. Vanaf dat moment is de verkoop van racebaanproducten geëxplodeerd. In het midden van de jaren zestig trokken de grotere slotcars meer kopers. De 1:24 modellen, vooral bedoeld voor de clubbanen, waren niet aan te slepen.

Boeken en tijdschriften
Er verschenen veel boeken en tijdschriften over slotcars en racebanen. De belangrijkste drie tijdschriften waren Model Car & Racing, Car Model en Model Car & Track. Deze drie bladen hebben bijgedragen aan het populariseren van het slotracen. Er werd geschreven over het clubracen en de opkomst van de plastic baandelen. De clubracers reden met modellen op schaal 1:24 terwijl de thuisracers vooral bezig waren met HO-racebanen. Het racen met 1:32 modellen, zoals dat nu gemeengoed is, stond nog in de kinderschoenen.

Er was veel geld te verdienen in de racebaanbranche
In 1966 was de piek van de populariteit van het slotracen. Op dat moment werden meer dan 5.000 publieke wedstrijden per jaar georganiseerd in de Verenigde Staten. Racen bij commerciële clubs was mogelijk in alle grote en kleine steden. Het aantal wedstrijden nam af tot ongeveer 1.500 aan het eind van 1967.Helaas ging het aan het einde van de jaren zestig nog verder bergafwaarts met de sport, want zo werd het slotracen op dat moment nog gezien. Het clubracen werd veel te duur. De techniek ging met sprongen vooruit, maar de ontwikkeling daarvan kostte veel geld. De consumenten konden en wilden de enorme bedragen niet meer aan de hobby uitgeven. Het waren enkel nog de fabrieksteams van de racebaanmerken die met het beste materiaal racete. Door deze concurrentievervalsing haakten de hobbyracers massaal af.

Glorietijd
Aan het einde van de jaren zestig de hype van het slotracen voorbij. Die glorietijd is nooit meer teruggekomen. Het tijdschrift Model Car & Racing had in het redactionele artikel van het januari nummer in 1967 een vooruitziende blik:“..also, the 1/32 scale tracks don’t go out of business. They and HO are really the future of this hobby. Most people would really like to race at home, if only new and interesting cars and motors were made available to them in just half the volume catering to the 1/24 scale crew. We are glad to say that a few manufacturers are beginning to show more interest in 1/32 scale. There’s a future in it.”

Ook in Europa was het slotracen populair
Het slotracen speelde zich voornamelijk thuis af. Er waren in Europa minder raceclubs dan in de Verenigde Staten, waardoor vooral slotcars op schaal 1:32 over de toonbank gingen. In de jaren zeventig waren Märklin, Scalextric, Carrera en Fleischmann populair in Nederland. Er waren nog andere merken verkrijgbaar, zoals Jouef en Polystil, maar de voorgenoemde merken waren de grootste spelers op de markt.

Märklin
Märklin heeft auto’s en baandelen uitgebracht tussen 1967 en 1982. Na 1982 richtte het merk zich op de modeltreinen. Het is geen toeval dat Märklin de productie van racebanen stopte in de jaren tachtig. De populariteit van de racebanen had immers een dieptepunt bereikt. Fleischmann was erg populair aan het begin van de jaren tachtig, maar ook dit merk stopte met de productie van racebanen. Ook toen was het crisis en tachtig gulden voor een auto, want dat was de prijs voor een F1 Ferrari van Fleischmann, was ook te hoog. Dat konden de kinderen niet betalen.

Carrera heeft ook zware tijden doorgemaakt.
Het trieste dieptepunt was de zelfdoding van oprichter van het merk. Het Duitse bedrijf ging bijna failliet vanwege de financiële problemen. Josef Hermann Neuhierl moest personeel ontslaan en probeerde investeerders te vinden. Het werd Neurhierl allemaal te veel en beëindigde zijn leven (samen met zijn moeder) in 1985. Carrera kon een doorstart maken onder een nieuw management.In de jaren 70 en 80 waren de racebanen vooral in de (Europese) markt gezet als speelgoed. Pas toen het materiaal beter werd (realistischer) bleek er toch weer, net zoals bij de modeltreinen, een hobbymarkt in te zijn. De racebaan ging van de woonkamer naar de hobbykamer. De tapijtracers werden hobbyisten. Daardoor ging het in de jaren negentig weer de goede kant op met het slotracen.

carrera

Fly Model Car
De ommekeer in de racebaanhobby komt onder andere door Fly Model Car. De eerste slotcar van dit Spaanse merk viel op door de gedetailleerde uitvoering van het model. Ook Ninco speelde een belangrijke rol in de wederopstanding van het slotracen. De modellen gingen steeds beter lijken op de 1:1 versies. Magneten werden in slotcars gemonteerd, waardoor het racen eenvoudiger werd. Ook werden de onderdelen steeds beter waardoor het steeds leuker werd voor hobbyisten.

In Spanje en Engeland werd het slotracen weer populair
Veel raceclubs werden geopend werden voorzien van baanstukken van Ninco. Naast DTM en GT races werd Slotrally geïntroduceerd. Deze vorm van slotracen is buiten Spanje niet populair. Bij Slotrally worden tijdelijk racebanen neergelegd in de sfeer van een bepaalde rally. Drommen slotracers komen daar op af om hun kunsten te vertonen. Het gevolg was dat er enkele Spaanstalige tijdschriften waren. Guia Slotracing, MiniautoSlot en Masslot zijn jarenlang de grote tijdschriften geweest. Alleen MasSlot bestaat nog.

Scalextric en Carrara vaarden wel bij de populariteit van het slotracen
In de Duitstalige landen nam de interesse voor het slotracen enorm toe. Carrera ging zich niet alleen toeleggen op de hobbyisten maar wist en weet met de kleinere schaal (1:64) veel racebanen te verkopen. Carrera is inmiddels populairder dan ooit en Scalextric blijft ook goed aan de weg timmeren. Rond 2006 brachten de grote merken, Ninco, Carrera, Scalextric en SCX digitale racebaansystemen op de markt. Vooral de systemen van Carrera en Scalextric sloegen aan. Carrera heeft bijna al haar bestaande klanten weten te overtuigen dat analoog racen passe is. Ook Scalextric verkoopt meer digitale dan analoge racebanen.

Racebaanhobby in Nederland en België
In Nederland is aan het begin van deze eeuw het slotracen ook zeer populair geweest. De website Racebaan.com telde op het hoogtepunt 4.000 bezoekers per dag. Dit soort bezoekerscijfers zullen websites voorlopig niet halen. De crisis heeft toegeslagen. De budgetten voor hobbyisten zijn geslonken. De toekomst zal leren wanneer de populariteit van het slotracen weer gaat toenemen. Uit dit artikel blijkt dat de hobby ups en downs kent.Afwachten tot anderen de racebaanhobby (her)ontdekken is geen optie. We moeten zelf in actie komen. Kunnen de racebaanhobbyisten iets doen om de populariteit van het slotracen weer in de lift te krijgen?De beste methode is ons enthousiasme voor de hobby over te dragen op (onze) kinderen, vrienden, kennissen en familieleden. Laat anderen met jouw hobby meegenieten. Op die manier kunnen we een positieve bijdrage leveren aan de populariteit van de racebaanhobby. Dat is goed voor de slotracers, winkeliers en fabrikanten. Misschien komen de gouden racebaantijden ooit weer terug.

Wat vinden jullie van de tanende populariteit van de racebaanhobby?

Wedstrijden

Baantellers, rondetellers of tijdwaarnemingssystemen zijn er volop. Hierover staat op deze website een apart artikel. Met zo’n systeem krijg je een betrouwbare uitslag en geeft het meer mogelijkheden. Als je de rondetijden registreert kun je vooraf een kwalificatie organiseren en daar punten voor geven. Ook kun je overwegen om een punt te geven voor de snelste ronde tijdens de race.

Als je met een paar man een wedstrijd wilt organiseren, kun je ook een competitie opzetten als je geen rondeteller hebt. Je kunt dan een wedstrijd met een tijdslimiet houden. Een stopwatch, alarmklok, kookwekker of zelfs tijdschakelaar is dan voldoende. De racers en de inzetters weten heel goed wie de race uiteindelijk heeft gewonnen. Daar heb je geen geavanceerde apparatuur voor nodig. Behalve bij het digitaal slotracen, dan is het ondoenlijk om bij te houden wie voorop ligt als er meer dan twee slotracers zijn.

Er wordt mij vaak gevraagd of mijn thuisbaan wel ‘eerlijk’ is. Men doelt dan op de spoorlengte. Vroeger leerde je dat je altijd een brug in je racebaan moest hebben om een ‘eerlijke’ racebaan te hebben. Inderdaad, met een brug, een kruising of kruisingen (baanwissels) kun je gelijke spoorlengte creëren. Een gelijkvloerse kruising levert altijd erg veel schade op en is niet erg realistisch. De andere kruisingen, waar je naar de andere baan wordt geleid, zijn realistischer, maar worden door veel racers onprettig gevonden omdat botsingen schade veroorzaken.

Als ik over de baanlengte wordt aangesproken, leg ik altijd uit dat gelijke spoorlengte niet nodig is. Hoe het circuit er ook uitziet, je zult altijd een sneller spoor hebben. Er is dus altijd een sneller spoor. Bovendien wordt het verschil in baanlengte opgeheven door het competitiesysteem. Als je er voor zorgt dat alle deelnemers tegen elkaar racen in beide banen is het probleem opgelost. Een race gaat dan over een aantal manches.

Iedere slotracer rijdt graag met zijn eigen auto. Natuurlijk is het leuk om te zien of jij je auto sneller is dan die van je concurrent, maar dat zegt niet over je eigen racecapaciteiten. De oplossing is om twee gelijkwaardige auto’s uit te zoeken en die in een vaste baan te houden. Door volgens het systeem te racen wordt dan niet alleen het verschil van baanlengte te niet gedaan, maar ook het verschil in kwaliteit van de auto is van geen belang.

Als je snelheid in het racespel wilt houden, en je hebt vier of meer deelnemers, is het handig ervoor te zorgen dat de degene die niet racet als inzetter een beurt heeft. Bij het crashen van een auto kan de inzetter (ook baancommissaris genoemd) snel reageren en de auto in de baan zetten. Het terugplaatsen van de auto in de baan door de slotracer zelf is vaak niet mogelijk omdat de racers elkaar dan in de weg lopen.

Sommigen kiezen ervoor om zonder baancommissarissen te racen en daarom een auto die uit het spoor is niet meer terug te zetten. Bij een analoge wedstrijd ben je dan snel klaar, want de ander is dan automatisch de winnaar. Je hoeft dan alleen nog maar bepalen wat het moment van glorie is. De racer die nog in het spoor is moet zijn ronde afmaken, de wedstrijd uitrijden of wordt geacht de winnaar te zijn direct na het verlaten van de baan van de tegenstander. Dus van de baan is einde race. Bij een digitale race is dit een uitstekende manier. Iedereen kan tenslotte meedoen en er blijven (hopelijk) aan het einde van de race meer dan 1 deelnemer over.

Zoals gezegd kun je met een goed tijdregistratiesysteem meer doen dan alleen de winnaar bepalen. Het is natuurlijk mogelijk om het aantal ronden te registreren. Van de deelnemers wordt dus niet alleen winst of verlies bijgehouden, maar ook het aantal ronden dat de deelnemers in de betreffende manche hebben afgelegd. Door deze aan het einde van de race op te tellen weet je wie de echte winnaar is, omdat dit de snelste is geweest. Het verschil kan natuurlijk minder dan een ronde zijn, en dat heb je op deze manier niet vastgelegd. Dit kun je wel doen door de baanstukken oplopend te nummeren. Je noteert dan niet alleen het aantal ronden, bijvoorbeeld 20, maar ook het aantal baanstukken zover de racer is gekomen.

Voorwaarde is wel dat je racet met een ‘stop-and-go’ box die ervoor zorgt dat de stroom aan het einde van de race van de baan gaat. De auto komt dan tot stilstand op een baanstuk, het nummer noteer je dan achter het aantal ronden. Aan het einde van de avond tel je het aantal ronden en baanstukken bij elkaar op, bijvoorbeeld 90 ronden, 84 baanstukken. Als je baan dan uit 40 baanstukken bestaat, zijn 84 baanstukken dus 2 ronden en 4 baanstukken. Bij dit voorbeeld heeft een racer dus 92 ronden en 4 baanstukken gereden. Als je dit van alle racers doe kun je dus op het baanstuk nauwkeurig de winnaar bepalen.

Racesysteem JeeWee: Bonus-malussysteem
Je kent het systeem van uit de verzekeringsbranche. Het bonus-malussysteem beloont schadevrije rijders en straft schaderijdende slotracers.

Alle racers rijden tegen elkaar in zowel de binnen als buitenbaan. Als je dan met drie personen bent, moeten er zes heats worden afgelegd voordat de winnaar bekend is.

Wij racen bijvoorbeeld 30 ronden per heat. De winnaar krijgt uiteraard 30 ronden op de scorekaart en de andere het aantal ronden dat hij heeft afgelegd.

Degene die in de heat de snelste ronde rijdt, krijgt een extra punt (een extra ronde). Maar als je crasht, krijg je een penalty ronde toegekend (1 ronde per crash). Als er een crash is stoppen de racers, zetten de auto rustig in de baan en gaan weer verder. Als alle heats zijn opgeteld, komt de uiteindelijke winnaar naar boven.

Samengevat (uitgaan van drie racers):

– Race 30 ronden

– Raceleider is degene die niet racet

– Crash = stop

– Raceleider telt crashes

– Raceleider geeft herstart teken

– Snelste ronde per heat levert bonuspunt op

– Per crash een punt (ronde) straf

Digitaal racen
Bij het digitaal racen zoeken veel racers naar een oplossing om ook zonder inzetters een eerlijke competitie te organiseren. Ik heb voor mijn situatie een bevredigende oplossing gevonden. Mijn racebaan City Racing was zo ontworpen dat vier racers zelf hun auto terug in de baan konden zetten. Een auto die naast de baan is gekomen, wordt door de slotracer zelf opgepakt en op een speciaal baanstuk geplaatst. Vanaf daar kan de race worden vervolgd. Het is een soort ‘drop zone’, zoals golfers dat kennen.
In Spanje heb ik een mooie variant gezien. De vriendenclub Bourbonslot gaat een stapje verder want de racers krijgen een tijdstraf opgelegd. Als een auto uit de baan vliegt, drukt de slotracer zelf op een knop waarbij zijn persoonlijke startlicht op rood springt. De racer heeft dan 40 seconden om de auto op te pakken en te plaatsen in de pitstraat. Na 40 seconden springt het licht op groen en mag de auto zijn weg vervolgen. Het is een ‘gentleman’s agreement’, want het is manipuleerbaar immers de auto wordt niet zonder stroom gezet. Het systeem is gericht op eerlijkheid en sportiviteit van de deelnemers. Deze manier van racen werkt natuurlijk niet als je korte races organiseert. Het is het ideale systeem voor langeafstandsraces. Dit systeem dat bedacht is om digitaal te racen bij gebrek aan inzetters, kan vanzelfsprekend ook worden toegepast bij het klassieke, analoge racen.

Rijles voor slotracers

Racen is een psychologisch spelletje. Houd je zenuwen in bedwang. Veel racers denken dat een race beslist wordt in de eerste bocht. Het komt vaak voor dat 1 of meer racers er al bij de eerst bocht zijn uitgevlogen. Het is verstandig om voorzichtig van start te gaan. De race wordt ook niet gewonnen in de eerste drie ronden. Het is zaak geconcentreerd te beginnen. Laat het maken van fouten over aan de andere deelnemers van de wedstrijd.

Blijf in de baan. Je verliest veel tijd als je auto uit de baan is gevlogen. Door van de baan te raken loop je achterstand op, die je op de baan moet goed zien te maken. Probeer de tegenstanders niet uit de baan te duwen. Het is zeer verleidelijk om in de binnenbocht je tegenstander een duw te geven, maar de meeste racers sneuvelen bij een dergelijke poging zelf in de vangrail.

Volg je eigen strategie. Zo doet men dat ook in de Formule-1. Probeer je te concentreren op je eigen race. Je racet het snelste als je in een bepaald ritme kunt volhouden. Let niet op fouten die door anderen worden gemaakt. Luister vooral niet naar commentaar van andere racers. Geoefende racers proberen snelle tegenstanders uit de concentratie te halen door prikkelende opmerkingen te maken. Probeer je zoveel mogelijk af te sluiten van je omgeving, maar wees alert op instructie van de raceleiding.

Veel racers rijden te voorzichtig om niet van de baan te vliegen. Door op de rechte stukken vol gas te geven en op tijd te remmen voor de bochten kan op een eenvoudige wijze een snelle ronde worden gereden. Probeer het eerder genoemd ritme in je race te ontdekken zodat je in een bepaalde trance raakt. Als je van te voren een risicoanalyse maakt van het circuit, verminder je de kans dat je onnodig van de baan gaat. Hiermee wordt bedoeld dat je bedenkt waar je vol gas kan gaan en welke bochten je voorzichtig moet nemen.

Aan de leiding komen is eenvoudiger dan eerste te blijven. Bij sommige racers verslapt de concentratie zodra zij aan de leiding komen. Nogmaals, slotracen is een psychologisch spelletje. Tactiek en techniek zijn belangrijk, maar de racer die zijn zenuwen het beste onder bedwang kan houden is vaak de winnaar.

Digitaal slotracen
Met digitaal slotracen komt er weer een ander fenomeen om de hoek kijken; het met meerdere slotcars tegelijkertijd op twee sporen rijden. Je kunt hierdoor snel afgeleid worden. Het is de kunst om je zoveel mogelijk op je eigen auto te concentreren. Niet alleen de crashes van je racegenoten leiden af, maar ook het commentaar dat men geeft. Ook hier geldt, met een goede concentratie behaal je goede resultaten.

Cars Racebaan

De Cars Racebaan van Mattel is geen echte racebaan, zoals de racebaan van Carrera, Ninco, SCX of Scalextric die via Racebaaninfo.nl worden gepromoot.

Mattel heeft onder andere de Piston set. De Piston set van Mattel is een leuke starter set dat zich uitvouwt tot een complete race track! Net als in de Cars film racet Lightning McQueen de baan rond. Je kunt ook je favoriete momenten uit de Disney/Pixar film Cars naspelen met dit leuke speelgoed van Mattel.